Jak pomóc osobie w depresji?

Autor: Kinga Bartkowiak

Depresja jest jednym z najczęściej rozpoznawanych zaburzeń zdrowia psychicznego. Podstawą jej leczenia są farmakoterapia i psychoterapia, jednak nie można zapomnieć o wsparciu najbliższych podczas wychodzenia z epizodu depresyjnego. Jeśli chcesz wiedzieć, jak pomóc osobie z depresją, poniżej znajdziesz garść konkretnych wskazówek. 

Daj wsparcie osobie w depresji

Podstawą udzielania wsparcia w depresji jest zrozumienie tej choroby. Zazwyczaj epizod depresyjny kojarzy się ze smutkiem i pogorszonym samopoczuciem, ale warto pamiętać, że nie jest to chwilowy spadek nastroju – zaburzenie depresyjne negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie, a jego objawy obejmują nie tylko nastrój, ale także zaburzenia snu i jedzenia, problemy z koncentracją, poczucie beznadziei, nieadekwatne poczucie winy, utratę odczuwania przyjemności, spadek energii, a nawet myśli samobójcze.

W skrajnych przypadkach depresja może przebiegać z objawami psychotycznymi, czyli halucynacjami (np. obrażającymi głosami) albo urojeniami (w depresji psychotycznej często są one związane z poczuciem winy, bezwartościowością lub przekonaniem o byciu chorym).

Podejdź do osoby w depresji ze zrozumieniem i empatią

Znajomość objawów depresji i mechanizmów, które za nią stoją, jest kluczowa, by pomóc komuś wyjść z tej choroby. Dzięki wiedzy o tym, jak przebiega epizod depresyjny i z czym się wiąże, bliski nie ocenia i nie krytykuje, a pomaga chorującej osobie przejść przez trudny czas.

Wsparcie społeczne i emocjonalne jest jednym z najważniejszych zasobów każdego człowieka, bo wszyscy jesteśmy istotami “stadnymi” – potrzebujemy innych ludzi i to przy nich wzrastamy. Z kolei epizod depresyjny może powodować, że osoba czuje się osamotniona i niezrozumiana, przez co zaczyna się izolować, unikać kontaktu z innymi, a jej relacje ulegają pogorszeniu.

Dlatego tak ważne jest, by bliski z depresją wiedział, że może liczyć na empatyczne, pełne zrozumienia wsparcie. Jak to zrobić? Przede wszystkim staraj się przyjąć nieoceniające podejście – pozwól bliskiej osobie mówić o swoich emocjach, nie przerywając jej i nie próbując jej przekonać do tego, że tak naprawdę nie ma żadnych powodów do smutku.

Przeczytaj też: Depresja czy można ją wyleczyć? 

Podaruj swoją obecność i cierpliwość osobie w depresji

Choć wielu osobom trudno to przyjąć i próbują jak najszybciej znaleźć rozwiązanie problemu i skuteczny lek na depresję, czasami warto być po prostu blisko: wspólnie posiedzieć na kanapie, zaparzyć herbatę czy przynieść posiłek. Sama obecność jest dużą pomocą.

Jeśli zastanawiasz się, jak pomóc człowiekowi z depresją, przede wszystkim postaraj uzbroić się w cierpliwość. To naturalne, że zależy Ci, aby Twój bliski jak najszybciej wyzdrowiał, ale wyjście z epizodu depresyjnego nie trwa kilku dni. To proces, w którym muszą zadziałać leki oraz psychoterapia. Dlatego nawet po rozpoczęciu leczenia mogą zdarzać się gorsze chwile i powrót do starego, negatywnego myślenia o sobie i świecie.

Trudno Ci siedzieć bezczynnie, podczas gdy Twój bliski cierpi? Ważną formą wychodzenia z depresji jest tzw. aktywizacja behawioralna, czyli zwiększanie aktywności i zaangażowania w działania przynoszące satysfakcję. Aktywizacją mogą być: wzięcie kąpieli, spacer, zjedzenie śniadania, pójście na zakupy, kolorowanie – wszystko zależy od tego, w jakim stanie psychofizycznym jest osoba z depresją. Staraj się więc towarzyszyć albo wspierać, ale nie wyręczać osoby chorującej we wszystkich czynnościach. Zachowanie choćby małej części samodzielności jest bardzo ważne w procesie leczenia.

Delikatniej zmotywuj do leczenia depresji 

A jak pomóc osobie w depresji, która nie chce się leczyć? Tutaj też ważna będzie wiedza na temat objawów. Warto pokazać osobie, jak zmieniło się jej funkcjonowanie i wyrazić swoje obawy oraz troskę.

Delikatnie zasugeruj, że profesjonalna pomoc może przynieść ulgę, ale przede wszystkim wesprzyj w poszukiwaniu odpowiedniego specjalisty (psychiatry i psychoterapeuty). Możesz towarzyszyć bliskiemu w tych pierwszych wizytach – nie wjedziesz do gabinetu, ale sama obecność w drodze do lekarza czy terapeuty będzie dużym wsparciem.

Przeczytaj też: Wewnętrzne dziecko, czym jest i jak je w sobie odnaleźć? 

Czego nie robić, gdy druga osoba ma depresję?

1. Powstrzymaj się od pocieszania na siłę i mówienia: “Jutro będzie lepiej”, “Uśmiechnij się”, “Inni mają gorzej”, “To jest tylko w twojej głowie”.
2. Nie szukaj i nie przedstawiaj chorującej osobie prostych rozwiązań typu “Jedz więcej warzyw”, “Nie stresuj się”, “Idź pobiegać”.
3. Nie krytykuj i nie zmuszaj do działania. Depresja nie jest lenistwem i jeśli bliskiemu trudno posprzątać czy pójść do pracy, to nie robi tego, dlatego, że mu się nie chce. W depresji ważne są małe kroczki – możesz zachęcać osobę do umycia zębów czy pościelenia łóżka, a także wspierać ją w większych dla niej wyzwaniach, nawet jeśli dla Ciebie są zwykłymi, codziennymi obowiązkami (np. posprzątanie domu, napisanie e-maila). Pamiętaj jednocześnie, aby nie wyręczać bliskiego w tych czynnościach, które jest w stanie i chce zrobić.
4. Szukaj profesjonalnego wsparcia – nie możesz być jedną osobą, na którą spada odpowiedzialność za bliskiego. Po pierwsze, osoba chorująca na depresję potrzebuje pomocy specjalistów, a po drugiej Ty też możesz poczuć zmęczenie pomocą. Wówczas warto zaangażować także inne osoby oraz, jeśli tego potrzebujesz, samemu skonsultować się z psychoterapeutą.

Przeczytaj też: Psycholog a psychoterapeuta, czym się różnią? 

Depresja – gdzie szukać pomocy?

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111

Telefon czynny od poniedziałku do niedzieli od 12:00 do 2:00

Całodobowa Linia Wsparcia 800702222

Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym 116 123

Telefon czynny od poniedziałku do piątku od godz. 14.00 do 22.00

Bezpłatna linia wsparcia dla osób po stracie bliskich 800 108 108

Telefon czynny w dni powszednie od 14:00 do 20:00

Pomoc bliskich to jeden z czynników leczących w depresji. Pamiętaj, że nie potrzeba wiele – czasami wystarczy zrobienie zakupów, ugotowanie posiłku albo po prostu obecność. Osoba w kryzysie psychicznym potrzebuje wiedzieć, że jest rozumiana i że nikt jej nie ocenia. Zrozumienie i cierpliwość to najlepsze, co możesz dać bliskiemu chorującemu na depresję.